Keşif ve Metraj Çıkarma

Hizmet Tanımı

Keşif ve metraj çıkarma; bir yapının mevcut durumunun sahada incelenmesi (keşif) ve elektrik tesisatı için gereken malzeme miktarlarının — kablo uzunlukları, priz/aydınlatma noktası sayısı, boru/kanal metrajı — çıkarılmasıdır. Hem yeni projelerde yaklaşık maliyet hesabının, hem de mevcut yapılarda revizyon/tadilat çalışmalarının temelini oluşturur.

Keşif ve metraj, bir elektrik tesisatının kâğıt üzerindeki çizgilerini sayılabilir miktarlara çeviren aşamadır. Keşif, sahanın fiziksel gerçeğini kayda geçirir: kat yükseklikleri, asma tavan boşluğu, duvar kalınlıkları, mevcut pano konumları, şaft güzergâhları ve yapılacak işi kısıtlayan noktalar yerinde görülür. Metraj ise bu gerçekten hareketle kablo uzunluklarını, boru ve kablo tavası metrajını, buat ve kasa adetlerini, armatür ve priz sayılarını, pano ve dağıtım noktalarını ayrı ayrı listeler. İki adım birbirinden ayrılamaz; sahada görülmeden yapılan metraj, güzergâh boyunca kaçınılmaz olan düşey inişleri, dönüşleri ve pano içi payları hesaba katmadığı için eksik kalır.

Metrajın kullanılabilir olması, miktarların hangi iş kalemine karşılık geldiğinin net yazılmasına bağlıdır. Bu nedenle her satır, malzemenin tipini, kesitini veya ölçüsünü ve birimini içerecek biçimde tanımlanır; kablo metresiyle, armatür adediyle, kablo kanalı yine metresiyle yazılır. Kamu işlerinde her satırın karşısına ilgili poz numarası konur ve böylece miktar, tarifi resmî olarak belirlenmiş bir iş kalemine bağlanır. Özel işlerde poz zorunlu değildir, ancak aynı disiplin cetveli karşılaştırılabilir kılar. Hazırlanan metraj cetveli, sonradan yapılacak yaklaşık maliyet hesabının, teklif karşılaştırmalarının ve hakediş kontrollerinin ortak veri tabanı olur.

Kapsam

• Sahada yerinde inceleme ve ölçüm
• Kablo tipi ve uzunluk metrajının çıkarılması
• Priz, aydınlatma ve anahtar nokta sayımı
• Pano ve dağıtım noktalarının tespiti
• Mevcut tesisatın durum tespiti (varsa)
• Metraj cetveli / yaklaşık maliyet hesabına altyapı raporu

Süreç Nasıl İşler?

Kablo, boru ve tava metrajında ölçü mantığı

Kablo metrajı, plan üzerindeki iki nokta arasındaki düz mesafeyle sınırlı değildir. Her hat için yatay güzergâh, tavan veya döşeme içindeki geçişler, kat geçişlerindeki düşey inişler, pano içinde klemense ulaşacak pay ve cihaz bağlantısındaki pay ayrı ayrı toplanır. Kablo tavası veya kanal güzergâhında dönüş ve kot değişimleri de metraja eklenir. Kesit ayrımı korunur; aynı katta kullanılan 3x2,5 mm2 priz devresiyle 5x16 mm2 kolon hattı asla tek satırda toplanmaz, çünkü ikisinin birim bedeli ve montaj işçiliği farklıdır. Sortiye dayalı çalışılan işlerde ise aydınlatma, priz, komütatör ve zayıf akım sortileri ayrı ayrı sayılır.

Keşif özeti ve metraj cetvelinin ayrı tutulması

Keşif özeti, sahada görülenleri metraj cetvelinden ayrı bir belgede toparlar. Burada mevcut tesisatın durumu, kullanılabilir bulunan bölümler, yenilenmesi gereken hatlar, pano kapasitesinin mevcut yüke yeterli olup olmadığı ve varsa güvenlik açısından riskli görülen uygulamalar yazılır. Fotoğraflar ve ölçülen değerler bu özete iliştirilir. Özetin ayrı tutulmasının nedeni pratiktir: metraj cetveli miktarların listesidir ve değişmez bir yapısı vardır, keşif özeti ise yorum ve tespit içerir. Tadilat işlerinde bu ayrım daha da önem kazanır, çünkü sökülecek malzeme, korunacak malzeme ve yeni konulacak malzeme farklı kalemlerdir.

Sayısal örnek

Dört katlı, her katı 320 m2 olan toplam 1.280 m2 bir ofis için yapılan metrajda kalemler şöyle ayrışabilir: 148 adet aydınlatma sortisi, 96 adet priz sortisi, 12 adet komütatör sortisi, 4 adet kat panosu ve 1 adet ana dağıtım panosu. Kolon hattı için bodrumdaki ana panodan en üst kata 4x16 mm2 NYY kablo, kat geçişleri ve pano içi paylarla birlikte yaklaşık 62 m çıkar. Kat içi dağıtımda 3x2,5 mm2 NYA için yaklaşık 1.450 m, 3x1,5 mm2 NYA için yaklaşık 2.100 m hesaplanır. Asma tavan üstünde 200 mm genişliğinde kablo tavası dört katta toplam 184 m, 20 mm çaplı spiral boru ise yaklaşık 640 m olarak ölçülür. Saha keşfi iki iş günü, cetvelin hazırlanması üç iş günü sürer.

Bu işte sık yapılan hata

Metrajda en yaygın hata, kablo uzunluklarının plan üzerinden ölçekle okunup düşey inişlerin ve pano içi payların eklenmemesidir; fark küçük görünse de yüzlerce metrelik toplamda uygulamada eksik malzemeye dönüşür. İkinci hata, farklı kesitlerin tek satırda toplanmasıdır: bu, sonraki maliyet hesabını doğrudan bozar. Üçüncüsü, mevcut tesisatın durumunun kayda geçirilmemesidir; tadilat işlerinde sökme işçiliği ve korunacak malzeme ayrımı yazılmazsa iki taraf farklı şeyi varsayar. Dördüncüsü, zayıf akım ve yangın algılama hatlarının kuvvetli akım metrajının içine karıştırılmasıdır. Bir başka hata, asma tavan üstü ve şaft içi güzergâhların plan üzerinde görünmediği için hiç ölçülmemesidir.

Yönetmelik ve Mevzuat

Kamu yapım işlerinde metraj ve keşif belgeleri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyat tarifleri ve poz listeleriyle uyumlu düzenlenir. İş kalemlerinin tanımı ve ölçü birimi bu tariflere göre belirlenir. Tesisatın kendisi Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ile Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği hükümlerine ve ilgili TSE standartlarına göre tasarlandığından, metraj da bu esaslara göre çözülmüş bir projeden çıkarılır. İhale sürecinde kullanılacak belgeler için Kamu İhale Kanunu ve ilgili uygulama yönetmelikleri esas alınır.

İlgili içerikler: DXF dosyasından elektrik metraj çıkarma · Fiyat aralığını hesaplayın · Tüm hizmetler · Teklif alın

Sıkça Sorulan Sorular

İlgili Hizmetler