Elektrikli Araç Altyapısı

EV Şarj İstasyonu Projesi

Şarj ünitesi kurulumu için gereken tüm proje ve onay süreci.

Kısaca: Elektrikli araç şarj ünitesi, evin veya sitenin mevcut tesisatına eklenen sürekli ve yüksek bir yüktür. Bu nedenle proje, cihazın duvara nereye asılacağından önce sözleşme gücünün ve ana besleme kesitinin bu yükü kaldırıp kaldırmadığını sorgular. Tek fazlı ve üç fazlı AC üniteler ile daha yüksek güçlü DC hızlı şarj çözümleri farklı besleme, koruma ve yer ihtiyacı doğurur. Mevcut güç yetersiz kaldığında iki yol vardır: güç artırımı başvurusu ya da şarj akımını anlık tüketime göre kısan yük yönetimi. Şarj devresi, doğru akım bileşenini algılayabilen uygun tipte kaçak akım koruma ile donatılır ve kendi topraklama düzeni projelendirilir. Site ve apartman uygulamalarında ortak alan ölçümü, kablo güzergâhı ve yönetim onayı ayrıca planlanır. Dosya SMM belgeli mühendis imzasıyla düzenlenir ve dağıtım şirketi onayına sunulur.

Elektrikli Araç Şarj İstasyonu — Yük yönetimiyle şarj akımının sınırlanması (şematik gösterim, fotoğraf değildir)
Elektrikli Araç Şarj İstasyonu — Yük yönetimiyle şarj akımının sınırlanması (şematik gösterim, fotoğraf değildir)

Hizmet Tanımı

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu, çoğu zaman mevcut abonelik gücünün yetersiz kalması nedeniyle güç artırımı ve yeni hat/pano projesi gerektirir. Süreç dağıtım şirketi onayına tabidir.

Şarj ünitesi seçimi, araçtan çok binanın verileriyle başlar. Tek fazlı AC üniteler daha düşük güç sınıfında çalışır ve mevcut konut aboneliğine çoğu zaman sorunsuz eklenir; üç fazlı AC üniteler ise belirgin biçimde yüksek akım çeker ve sözleşme gücünün gözden geçirilmesini gerektirebilir. DC hızlı şarj ayrı bir kategoridir: kendi yüksek kapasiteli beslemesi, ayrılmış bir yerleşim alanı ve soğutma ihtiyacı vardır, bu yüzden konut uygulamalarında pratik değildir. Projeye başlarken sayaç üzerindeki sözleşme gücü, ana kesici anma akımı, kolon hattı kesiti ve tesisatın pik tüketimi birlikte okunur.

Yük yönetimi, şarj akımını sabit bir değere kilitlemek yerine tesisatın anlık tüketimine göre azaltıp artıran bir denetim yöntemidir. Ana hat üzerine yerleştirilen akım ölçüm halkası toplam çekişi izler; fırın, klima ve elektrikli su ısıtıcısı devreye girdiğinde şarj akımı geri çekilir, yük düştüğünde yeniden yükselir. Böylece pek çok konutta güç artırımına gerek kalmadan üç fazlı ünite çalıştırılabilir. Çok üniteli otoparklarda aynı mantık üniteler arasında paylaştırmalı olarak kurulur. Besleme hattı, ünitenin azami akımına göre kesitlendirilir; garaj ile pano arasındaki mesafe uzunsa gerilim düşümü nedeniyle bir üst kesite çıkılır.

Kapsam

  • Mevcut tesisat ve güç kapasitesi analizi
  • Gerekliyse güç artırımı projesi
  • Şarj ünitesi (Tip 2 soket/AC-DC) seçimi ve besleme hattı projesi
  • Yük yönetimi (load management) ve pano projesi
  • Kaçak akım ve aşırı akım koruma tasarımı
  • Ortak alan/site otoparkı için tüketim ölçüm ve paylaşım planı
  • Dağıtım şirketi onay süreci takibi

Süreç Nasıl İşler?

  1. Talep

    Bilgi ve varsa mimari plan alınır.

  2. Keşif

    Gerekirse sahada inceleme yapılır.

  3. Çizim

    Proje ve hesaplar hazırlanır.

  4. Teslim

    Onay sonrası dosya teslim edilir.

Kaçak akım koruma tipi ve topraklama şartı

Şarj sırasında araç içindeki güç elektroniği, kaçak akıma doğru akım bileşeni katabilir. Klasik AC tipi kaçak akım rölesi bu bileşenin varlığında doyuma girerek açmayabilir; bu yüzden şarj devresinde ya B tipi kaçak akım koruma kullanılır ya da doğru akım algılama işlevini kendi içinde barındıran bir ünite ile A tipi röle birlikte kurgulanır. Hangi çözümün geçerli olduğu ünitenin veri sayfasındaki beyandan okunur, varsayımla belirlenmez. Şarj devresi kendi kaçak akım rölesine bağlanır; tesisatın genel rölesinin arkasına eklenmesi hem seçicilik sorunu hem de gereksiz kesinti yaratır. Topraklama tarafında ünitenin, direnci ölçülmüş bir topraklama düzenine bağlanması ve koruma iletkeninin süreklilik kontrolünün yapılması şarttır.

Site ve apartman uygulamalarında ölçüm ve güzergâh

Apartman ve sitelerde teknik sorun genellikle üniteden değil, enerjinin nereden alınacağından çıkar. Daireden çekilen bir hat, kolon hattının ve daire sayacının bu ilave yükü taşıyabilmesini gerektirir; ortak alan panosundan beslenen bir ünite ise tüketimin kime yazılacağı sorusunu doğurur. Bu ikinci durumda ünite, kendi ölçüm noktasıyla veya kullanıcı tanımlı ölçüm yapabilen bir yapıyla projelendirilir. Bodrum otoparklarında güzergâh; yangın kompartıman duvarlarından geçiş noktaları, havalandırma kanalları ve söndürme hatlarıyla çakışmayacak biçimde belirlenir. Gelecekte ünite sayısının artacağı biliniyorsa ana besleme ve kanal kapasitesi baştan büyük seçilir.

Sayısal örnek

Örnek bir hesap: 3x25 A üç fazlı aboneliği olan bir müstakil konutta 22 kW gücünde üç fazlı AC ünite düşünüldüğünü varsayalım. Ünitenin çekeceği akım 400 V'ta yaklaşık 32 A'dir; ısıtma ve mutfak yükleriyle birlikte bu değer ana kesici sınırını zorlar. İki seçenek karşılaştırılır. Birincisi güç artırımı başvurusu; ikincisi yük yönetimiyle şarj akımını gerektiğinde 16 A'e indirip üniteyi 11 kW seviyesinde çalıştırmaktır. Yük yönetimi seçildiğinde pano ile garaj arasındaki 35 metrelik hat yine ünitenin azami akımına göre 5x10 mm2 olarak kesitlendirilir; hattın başına 40 A koruma ve şarj devresine ayrılmış kaçak akım koruma konur. Bu kesitte 35 metrelik hat için gerilim düşümü yüzde bir seviyesinin altında kalır.

Bu işte sık yapılan hata

En sık yapılan hata, üniteyi mevcut priz hattına veya çamaşır makinesi devresine bağlamaktır; şarj, saatler boyunca kesintisiz tam akım çeken bir yüktür ve bu devreler o rejime göre boyutlanmamıştır. İkinci sık hata, kaçak akım rölesi tipini kontrol etmeden standart AC tipi röle kullanmaktır. Sözleşme gücü okunmadan ünite satın alınması, kurulumdan sonra ana kesicinin sürekli açmasıyla sonuçlanır. Garaj ile pano arası uzun olduğunda gerilim düşümü hesabının atlanması, şarj gücünün beklenenin altında kalmasına yol açar. Apartmanlarda yönetim kararı alınmadan ortak alan panosuna bağlantı yapılması sonradan sökülme ve ölçüm anlaşmazlığı doğurur.

Yönetmelik ve Mevzuat

Mevzuat referansı: Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ve ilgili dağıtım şirketinin elektrikli araç şarj altyapısı teknik şartnamesi esas alınır.

Tesisatın kendisi Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ve Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği çerçevesinde projelendirilir. Şarj noktalarının kurulum ve işletme esasları için Şarj Hizmeti Yönetmeliği ile ilgili dağıtım şirketinin teknik şartnamesi dikkate alınır. Ünite ve devre tasarımında TS EN 61851 serisi elektrikli araç iletken şarj sistemleri standardı, konnektör tarafında TS EN 62196 serisi esas kabul edilir. Bina içi otopark uygulamalarında yangın kompartımanı ve havalandırma koşulları Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ile birlikte değerlendirilir.

İlgili içerikler: Elektrikli araç şarj istasyonu projesi · Fiyat aralığını hesaplayın · Tüm hizmetler · Teklif alın

Sıkça Sorulan Sorular

Otoparkımda ortak alan şarj ünitesi kurulabilir mi?

Site yönetiminin onayı ve ortak tesisat kapasitesinin uygunluğu ile mümkündür; öncelikle kapasite analizi yapılmalıdır.

Güç artırımı her zaman gerekir mi?

Hayır, mevcut abonelik gücü yeterliyse sadece besleme hattı ve pano projesi yeterli olabilir.

İlgili Hizmetler