Teknik Şartname Hazırlanması

Hizmet Tanımı

Teknik şartname; bir elektrik projesinde kullanılacak malzemelerin (kablo, pano, armatür vb.) marka/standart gereksinimlerini, işçilik kalite kriterlerini ve kabul/test koşullarını yazılı olarak tanımlayan belgedir. Özellikle ihale süreçlerinde, kurumsal projelerde ve yüklenici seçiminde referans doküman olarak kullanılır.

Şartname hazırlığı, işin kapsamının netleştirilmesiyle başlar. Projeler, mahal listesi ve varsa mevcut tesis bilgileri incelenir; hangi kalemlerin bu iş kapsamında olduğu, hangilerinin idare tarafından temin edileceği ayrılır. Ardından her kalem için ölçülebilir teknik tanım yazılır: alçak gerilim panolarında tasarım doğrulamalı sistem gerekliliği ve bara kısa devre dayanımı, kablolarda iletken malzemesi, yalıtım tipi, kesit ve yangın davranışı özelliği, armatürlerde koruma sınıfı, ışık akısı ve sürücü özellikleri gibi. Tanım yazılırken tek bir ürüne işaret eden ifadelerden kaçınılır; rekabeti kapatmayan, ancak kalite seviyesini de serbest bırakmayan bir sınır çizilir.

Şartnamenin ikinci yarısı uygulamayı ve kabulü anlatır. İşçilik bölümünde kablo çekim yarıçapı, tava ve kanal montaj mesafeleri, etiketleme ve renk kodu düzeni, pano içi kablaj ve klemens uygulaması, topraklama iletkeni bağlantı biçimi gibi konular sırayla tanımlanır. Muayene bölümünde fabrika kabul testleri ile saha testleri ayrılır; hangi testin hangi aşamada yapılacağı ve hangi belgenin teslim edileceği listelenir. Geçici kabul için aranan evrak seti, uygunluk beyanları, test raporları, son durum projesi ve kullanım kılavuzları tek tek sayılır. Ödeme, süre ve gecikme koşullarının idari şartnamede tanımlandığı, teknik şartnamenin bunlarla çelişmeyeceği açıkça belirtilir.

Kapsam

• Malzeme standardı ve marka/model gereksinimlerinin belirlenmesi
• İşçilik ve uygulama kalite kriterlerinin tanımlanması
• Test ve kabul koşullarının (ölçüm, rapor vb.) yazılması
• İlgili TS EN standartlarına atıf yapılması
• İhale dosyasına uygun format ve madde numaralandırması
• Talep hâlinde yaklaşık maliyet/metraj ile birlikte teslim

Süreç Nasıl İşler?

Marka bağımsız teknik tanım ve eşdeğerlik

Şartnamenin en kritik bölümü, ürünü markayla değil özellikle tarif eden kısımdır. Bir şalter için üretici adı yerine anma akımı, anma kesme kapasitesi, kutup sayısı, açma eğrisi tipi, koruma fonksiyonları ve ilgili TS EN 60947 serisi standarda uygunluk yazılır. Bir pano için tasarım doğrulamalı sistem talebi, koruma derecesi, iç ayırma formu, bara kısa devre dayanımı ve dayanım süresi tanımlanır. Kablolarda iletken, yalıtım ve kılıf malzemesi, anma gerilimi ile yangın davranışı özellikleri belirtilir. Eşdeğerlik kabul edilecekse hangi parametrelerin eşdeğerlik ölçütü olduğu ve hangi belgeyle kanıtlanacağı önceden yazılır.

Muayene, test ve kabul kriterleri

Kabul kriteri yazılmamış bir şartname, sahada yalnızca gözle denetime indirgenir. Bu nedenle her ana kalem için bir ölçüm ya da test karşılığı tanımlanır. Alçak gerilim tesisinde iletken süreklilik ölçümü, izolasyon direnci ölçümü, koruma iletkeni bağlantı kontrolü, kaçak akım koruma cihazının tetikleme süresi ve akımının ölçülmesi, çevrim empedansı ölçümü ve faz sırası kontrolü listelenir. Aydınlatmada mahal bazında ölçülen aydınlık düzeyi ve acil aydınlatmanın besleme kesildikten sonraki davranışı kayda alınır. Panolarda rutin test raporu ile etiket bilgileri istenir. Her test için ölçüm cihazının kalibrasyon belgesi, ölçüm tarihi, ölçümü yapan kişi ve sonuç formatı şarta bağlanır.

Sayısal örnek

Toplam 3.200 m2 kapalı alana sahip bir üretim binasının elektrik işleri için hazırlanan şartnamede kalemler şöyle somutlaşır: ana dağıtım panosu için 65 kA ve 1 saniye bara kısa devre dayanımı ile IP54 koruma derecesi, kolon hattı için 3x240+120 mm2 bakır iletkenli kablo, üretim holü için 300 lux ve kalite kontrol istasyonu için 500 lux tasarım hedefi, toplam 186 adet lineer armatür ve 38 adet acil aydınlatma armatürü. Kablo tava sistemi için galvaniz kaplama sınıfı, askı aralığı ve azami doldurma oranı ayrıca tanımlanır. Muayene listesinde 22 adet linye için izolasyon ve süreklilik ölçümü, 14 adet kaçak akım koruma cihazı için tetikleme süresi ölçümü istenir. Geçici kabul evrakı 10 iş günü içinde teslim edilecek şekilde şarta bağlanır.

Bu işte sık yapılan hata

Sık yapılan ilk hata, marka adı yazıp yanına veya muadili ifadesini eklemektir; muadilin hangi parametrelerle ölçüleceği yazılmadığı için değerlendirme aşamasında ölçüt kalmaz. İkincisi, birinci sınıf malzeme kullanılacaktır gibi doğrulanamayan ifadelerdir. Üçüncüsü, şartnamede geçen kalemlerin metraj cetveli ve projeyle eşleşmemesidir; sahada ya eksik kalem çıkar ya da iş artışı tartışması başlar. Test ve kabul bölümünün hiç yazılmaması, işin yalnızca gözle teslim alınmasına yol açar. Garanti süresinin, yedek parça teminin ve devreye alma sorumluluğunun belirsiz bırakılması kabul sonrasında sorun üretir. Son olarak idari şartnameyle çelişen teknik hükümler, itiraz gerekçesi hâline gelebilir.

Yönetmelik ve Mevzuat

Kamu işlerinde teknik şartname, Kamu İhale Kanunu ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği çerçevesinde, rekabeti engellemeyecek biçimde hazırlanır. Ürün tanımlarında CE işaretine esas olan Alçak Gerilim Yönetmeliği ve Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmeliği ile ilgili TS EN standartlarına atıf yapılır; alçak gerilim pano setlerinde TS EN 61439 serisi, şalt cihazlarında TS EN 60947 serisi, armatürlerde TS EN 60598 serisi yaygın olarak kullanılır. Tesis uygulaması ise Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ve TS HD 60364 serisiyle uyumlu tanımlanır.

İlgili içerikler: Elektrik projesi nedir, neden zorunludur? · Fiyat aralığını hesaplayın · Tüm hizmetler · Teklif alın

Sıkça Sorulan Sorular

İlgili Hizmetler