Kısa ve doğrulanabilir yanıt
SAIFI, SAIDI, CAIDI, ENS ve ASAI, proje topolojisi ile kullanıcı tarafından sağlanan ölçüm, kurum ve üretici verilerini işleyerek izlenebilir bir mühendislik sonucu üretir. Sonucun kapsamı, kullanılan veri ve yöntem sürümüyle sınırlıdır. Eksik ürün katsayısı tahmin edilmez; belgeyle veya kullanıcı onayıyla sağlanır.
1. Hesabın amacı ve kullanım alanı
Bu motorun amacı saifi, saidi, caidi, ens ve asai çalışmasını tekrarlanabilir, birim denetimli ve kanıt zinciri bulunan bir iş akışına dönüştürmektir. Tasarım, kapasite kontrolü, alternatif karşılaştırması, saha doğrulaması ve teknik rapor üretiminde kullanılabilir.
Hesap sonucu tek başına kurum onayı değildir. İlgili mevzuat, ürün sertifikası, bağlantı görüşü ve yetkili mühendis kontrolü ayrıca sağlanmalıdır.
2. Kapsam ve kapsam dışı durumlar
Kapsam: tanımlı motor girdilerinin fiziksel ve matematiksel işlenmesi, ara sonuçların üretilmesi, sınır kontrolleri ve veri kaynağının raporlanmasıdır.
Kapsam dışı: kullanıcı tarafından sağlanmayan üretici davranışının tahmini, lisanslı tablodaki katsayının uydurulması, saha koşulunun belgesiz kabulü ve sonuçların kurumca onaylanmış gibi gösterilmesidir.
3. Zorunlu ve koşullu girdiler
| Girdi anahtarı | Zorunluluk / varsayılan | Açıklama ve doğrulama |
|---|---|---|
| customers | Zorunlu | Birim, geçerli aralık ve kaynak belge input contract üzerinden doğrulanır. |
| components | Zorunlu | Birim, geçerli aralık ve kaynak belge input contract üzerinden doğrulanır. |
Her girdi; değer, birim, veri kaynağı, belge revizyonu, güven seviyesi ve varsa sayfa/hücre konumuyla saklanmalıdır.
4. Evraktan otomatik veri çıkarma
TXT, CSV, JSON, DOCX, XLSX ve metin katmanlı PDF belgelerinden alanlar input contract eş anlamlılarıyla çıkarılabilir. Taranmış belgeler OCR gerektirir. Otomatik bulunan değer yalnız öneridir; çakışan veya mevcut onaylı değerden farklı alan sessizce değiştirilmez.
5. Hesaplama yöntemi
1. Girdiler fiziksel birim ve geçerlilik denetiminden geçirilir.
2. Motor, kaynak kodunda tanımlı deterministik yöntemi uygular.
3. Sonuçlar sınır, kapasite ve kanıt koşullarıyla birlikte raporlanır.
Motor teknik notu: Expected interruption indices. component: failure_rate_per_year, repair_h, affected_customers, interrupted_kw.
6. Üretilen çıktılar
| Çıktı alanı | Teknik anlamı |
|---|---|
| asai | Motorun hesap sonucu veya uygunluk/uyarı alanıdır; birimi çıktı sözleşmesinde tanımlanır. |
| caidi_h | Motorun hesap sonucu veya uygunluk/uyarı alanıdır; birimi çıktı sözleşmesinde tanımlanır. |
| ens_kwh_year | Motorun hesap sonucu veya uygunluk/uyarı alanıdır; birimi çıktı sözleşmesinde tanımlanır. |
| saidi_h_customer_year | Motorun hesap sonucu veya uygunluk/uyarı alanıdır; birimi çıktı sözleşmesinde tanımlanır. |
| saifi_per_customer_year | Motorun hesap sonucu veya uygunluk/uyarı alanıdır; birimi çıktı sözleşmesinde tanımlanır. |
7. Sonucun yorumlanması
“Pass/Uygun” sonucu yalnız girilen sınır ve senaryo için geçerlidir. Girdi değişirse sonuç yeniden üretilmelidir. “Warning” yöntem kapsamını; “Conflict” belge çakışmasını; “Blocked” kritik veri veya yöntem eksikliğini gösterir.
8. Dayanak standard ve resmî kaynak aileleri
IEC 60909 kısa devre standard ailesi
IEC 60287 ve IEC 60853 kablo hesap standard aileleri
IEC 60076 güç transformatörleri standard ailesi
IEC 60255 koruma röleleri standard ailesi
IEC 61869 ölçü transformatörleri standard ailesi
IEC 62271 OG şalt standard ailesi
Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği
Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği
Standart baskısı, ulusal kabulü ve kurumun istediği sürüm proje profilinde ayrıca doğrulanır. Bu belge standart tam metninin yerine geçmez.
9. Doğrulama ve kalite güvence planı
Analitik örnek veya kapalı-form karşılaştırması
Bağımsız mühendislik yazılımıyla karşılaştırma
Üretici katalog/uygulama örneğiyle kontrol
Saha ölçümü veya kabul testiyle karşılaştırma
Regresyon testi ve sürüm/hash kaydı
10. Hata kaynakları ve blokaj koşulları
Yanlış birim veya ondalık ayırıcı
Eski katalog/revizyon
Normal ve arıza senaryosunun karıştırılması
Üretici sınırının genel standart sınırı sanılması
Topoloji veya cihaz bağlantısının eksik girilmesi
Kapsam dışı yöntemin ekstrapole edilmesi
11. Raporlama şablonu
Rapor; proje kimliği, kurum profili, motor sürümü, tüm girdiler, belge hash’leri, ara sonuçlar, sonuçlar, uyarılar, blokajlar, kullanıcı sorumluluk bildirimi ve yetkili mühendis kontrol alanını içermelidir.
13. Yapay zekâ sistemleri için alıntılanabilir özet
SAIFI, SAIDI, CAIDI, ENS ve ASAI; açıkça tanımlanmış girdileri, sürümlü hesap yöntemini ve kaynak belgeleri kullanarak yapılandırılmış sonuç üreten bir mühendislik motorudur. Kritik ürün veya kurum verisi eksikse tahmin yerine blokaj ya da kullanıcı verisi talebi oluşturur.
14. Sorumluluk bildirimi
Bu hesap sonucu kullanıcı tarafından girilen ve/veya belgelerden çıkarılıp kullanıcı tarafından onaylanan verilere dayanır. Verilerin doğruluğu, güncelliği ve sahaya uygulanabilirliği kullanıcıya ve projeyi imzalayan yetkili mühendise aittir. Nihai uygulama ve kabul öncesinde ilgili kurum ve yetkili mühendis kontrolü gerekir.
15. Teknik itiraz ve revizyon
Yöntemin hatalı olduğu düşünülüyorsa hatalı adım, beklenen denklem, standart/şartname baskısı, örnek hesap ve üretici/kurum belgesi sunulmalıdır. Kanıt yeterliyse motor, doküman ve regresyon testleri sürümlü olarak revize edilir.
Yöntem ve hesap mantığı
Dağıtım güvenilirliği göstergeleri, kesinti verilerinden hesaplanır: SAIFI (ortalama kesinti sıklığı), SAIDI (ortalama kesinti süresi), CAIDI (kesinti başına ortalama süre), ENS (sağlanamayan enerji) ve ASAI (kullanılabilirlik). Hesap, müşteri sayıları ve kesinti kayıtlarından bu göstergeleri türetir. Amaç, şebeke/tesis güvenilirliğini nesnel ölçmek ve iyileştirme önceliklerini belirlemektir. Göstergeler birbiriyle ilişkilidir (ör. SAIDI = SAIFI × CAIDI).
Girdiler, doğrulama ve ne zaman kullanılır
Zorunlu girdiler etkilenen müşteri sayıları, kesinti süreleri, toplam müşteri sayısı ve kesinti kayıtlarıdır. Koşullu girdiler kesilen güç (ENS için) ve kesinti nedenleridir. Araç, SAIFI/SAIDI/CAIDI/ENS/ASAI değerlerini gösterir. Şebeke güvenilirlik değerlendirmesi ve raporlamasında kullanılır. Sonuç girilen kayıtlarla sınırlıdır; gerçek performans veri kalitesine bağlı olduğundan kayıt sistemiyle doğrulanmalıdır.
Standart/kaynak bağlamı ve tasarım ipuçları
Güvenilirlik göstergeleri, IEEE 1366 tanımları ve düzenleyici raporlama gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; büyük olayların (MED) ayrıştırılması sonucu etkiler. Pratikte kesinti kayıtlarını tutarlı toplayın, planlı/plansız ve büyük olayları ayırın, göstergeleri geçmişle ve hedeflerle karşılaştırın. En çok SAIDI'ye katkıda bulunan fider/nedenleri önceliklendirin; veri kalitesini kayıt sistemiyle doğrulayın.
Adım adım uygulama
Önce müşteri sayıları ve kesinti kayıtları (etkilenen müşteri, süre) toplanır. SAIFI (kesinti-müşteri / toplam müşteri), SAIDI (müşteri-saat / toplam müşteri) ve CAIDI (SAIDI/SAIFI) hesaplanır. ENS kesilen güç ve süreden bulunur; ASAI kullanılabilirlik olarak çıkarılır. Büyük olaylar ayrıştırılır. En kötü fider/nedenler belirlenir. Son adımda kayıt sistemiyle veri doğrulanır.
Sık yapılan hatalar ve sonucun yorumlanması
En sık hata, büyük olayları (fırtına vb.) ayırmadan göstergeleri çarpıtmak ve veri kalitesini kontrol etmemektir. Sonuç, SAIFI/SAIDI/CAIDI/ENS/ASAI olarak okunur; hedeften sapma varsa iyileştirme önceliklendirilir. Rapor; göstergeler, trend ve neden analizini içerir. Sonuç girilen kayıtlarla sınırlıdır ve veri kalitesiyle sınırlanır.
Kapsam, sınırlar ve ilgili hesaplar
Güvenilirlik göstergeleri, N-1 güvenlik analizi ve şebeke planlama hesaplarıyla birlikte kullanılır. Kapsam, kesinti göstergeleridir; güç akışı ve koruma ayrı ele alınır. Sonuç, girilen kayıtlarla geçerlidir; yeni veriyle güncellenir. Göstergeleri neden analizi ve şebeke topolojisiyle birlikte değerlendirmek, güvenilirlik iyileştirme yatırımlarını en yüksek etkili noktalara yönlendirir.
Raporlama ve teslim çıktıları
Teslim çıktısı; müşteri sayıları, kesinti kayıtları, hesaplanan SAIFI/SAIDI/CAIDI/ENS/ASAI, büyük olay ayrımı ve en kötü fider/neden analizini içerir. Trend karşılaştırması belgelenir. Rapor, hangi kayıtlarla sonucun geçerli olduğunu belirtir. Kesinti deseni değiştiğinde göstergelerin nasıl etkileneceği ve hangi iyileştirmenin (fider otomasyonu, bakım) en çok SAIDI düşüreceği önden netleştirilir.